Gần đây mình nhận được khá nhiều tin nhắn hỏi về chủ đề làm việc tại nhà. Có bạn hỏi Work from home là gì?, có bạn thì kể rằng đang làm việc tại nhà nhưng cảm thấy rất khó khăn để tập trung, lại có bạn thì đang cân nhắc xem có nên chuyển sang làm việc từ xa hay không.

Vậy nên hôm nay, mình quyết định ngồi viết một bài chia sẻ đầy đủ nhất có thể về làm việc tại nhà. Từ định nghĩa cơ bản cho đến những bí quyết mà mình đã áp dụng và thấy hiệu quả trong suốt nhiều năm qua.

Work From Home (WFH) là gì?

Trước tiên, mình muốn làm rõ khái niệm work from home hay còn được viết tắt là WFH cho những bạn mới tìm hiểu về chủ đề này.

Làm việc tại nhà không chỉ đơn giản là bạn mang laptop về nhà để làm thêm giờ đâu nhé. Nó là một hình thức làm việc chính thức, có thể toàn thời gian hoặc bán thời gian, từ những công việc như bán hàng online, viết content, thiết kế đồ họa, lập trình phần mềm, tư vấn qua điện thoại, làm đồ thủ công để bán, dạy học online, cho đến marketing, kế toán, và còn rất nhiều ngành nghề khác nữa.

Thời đại công nghệ 4.0 như bây giờ, work from home đã trở thành một xu hướng làm việc rất phổ biến và được nhiều người lựa chọn.

Ai là người cần làm việc tại nhà?

Khi nói về làm việc tại nhà, nhiều bạn sẽ nghĩ đây chỉ là dành cho việc làm freelancer hoặc những người làm nghề tự do. Nhưng thực ra, nhu cầu làm việc từ xa hiện nay rất đa dạng và phong phú hơn nhiều so với suy nghĩ của đa số mọi người.

Đầu tiên phải kể đến các bà mẹ trẻ, đặc biệt là những người mới sinh con. Đối với họ, làm việc tại nhà chính là phương án tối ưu nhất để vừa có thể chăm sóc con cái chu đáo, vừa duy trì được nguồn thu nhập ổn định. Không phải ai cũng có điều kiện thuê người giúp việc hoặc gửi con cho ông bà nội ngoại, vì vậy work from home trở thành giải pháp hoàn hảo để cân bằng giữa vai trò làm mẹ và vai trò trong công việc.

Tiếp theo là các nhân viên văn phòng đang có công việc toàn thời gian bên ngoài. Rất nhiều người trong số họ muốn làm việc tại nhà vào những giờ sau khi tan sở hoặc vào cuối tuần. Có người thì muốn làm thêm một công việc phụ để tăng thu nhập, có người thì đang theo học văn bằng hai và cần có không gian yên tĩnh để học tập. Thay vì phải ra ngoài quán cà phê hay ở lại văn phòng công ty, làm việc ở nhà mang lại sự tiện lợi và thoải mái hơn rất nhiều.

Nếu bạn là dân công sở có thể đọc thêm bài này của mình: Nghỉ việc làm Freelancer, nên hay không?

Sinh viên đại học cũng là một nhóm có nhu cầu làm việc tại nhà rất cao. Các bạn sinh viên không thể lúc nào cũng ngồi ở quán cà phê hay thư viện suốt cả ngày để làm bài tập, làm đồ án, hoặc nghiên cứu được. Chi phí cà phê mỗi ngày cũng không hề rẻ, chưa kể đến việc không phải lúc nào thư viện cũng có chỗ trống.

Vì vậy, biết cách làm việc tại nhà hiệu quả là một kỹ năng vô cùng quan trọng đối với sinh viên.

Và cuối cùng là những người làm công việc tự do, những freelancer, digital nomad là những người đã chọn lối sống tự do, không bị ràng buộc bởi không gian văn phòng truyền thống. Với họ, làm việc tại nhà không chỉ là một lựa chọn mà còn là lối sống, là triết lý làm việc mà họ theo đuổi.

Tại sao mọi người lại chọn làm việc tại nhà?

Nói về ưu điểm của work from home thì thực sự có quá nhiều điều để kể. Mình tin rằng đây cũng là lý do tại sao xu hướng làm việc từ xa ngày càng phát triển mạnh mẽ như vậy.

Đầu tiên và dễ thấy nhất chính là việc tiết kiệm chi phí. Khi làm việc tại nhà, bạn không cần tốn tiền xăng xe hoặc tiền xe buýt để đi lại mỗi ngày. Nếu tính toán kỹ, chỉ riêng khoản chi phí đi lại này thôi, một tháng bạn đã có thể tiết kiệm được một khoản tiền không nhỏ.

Chưa kể đến việc ăn trưa bên ngoài, mua cà phê, hoặc những chi tiêu nhỏ nhặt khác khi phải ra ngoài làm việc. Khi làm việc ở nhà, bạn có thể tự nấu ăn, tự pha cà phê theo đúng khẩu vị của mình, vừa tiết kiệm vừa đảm bảo sức khỏe.

Thứ hai là sự linh hoạt về thời gian. Đây có lẽ là lợi thế lớn nhất của làm việc tại nhà mà mình cảm nhận được. Bạn có thể tự do sắp xếp lịch làm việc của mình sao cho phù hợp với nhịp sinh học và thói quen cá nhân. Có người làm việc hiệu quả vào buổi sáng sớm, có người lại tập trung tốt hơn vào buổi tối.

Khi work from home, bạn có quyền quyết định và điều chỉnh thời gian làm việc của mình, miễn là bạn hoàn thành tốt công việc được giao.

Thứ ba là sự thoải mái về không gian. Làm việc tại nhà, bạn không bị ràng buộc bởi KPI, deadline của công ty. Bạn có thể mặc những gì thoải mái nhất với mình, ngồi ở tư thế nào mà bạn thấy dễ chịu nhất. Bạn cũng không phải lo lắng về việc đồng nghiệp nói chuyện ồn ào hay môi trường văn phòng gây mất tập trung.

Thứ tư, làm việc ở nhà sẽ giúp bạn hoàn toàn chủ động. Bạn chính là ông chủ của chính bạn. Bạn tự quyết định cách làm việc, thứ tự ưu tiên công việc, và cách thức thực hiện. Sự tự chủ này không chỉ giúp tăng năng suất làm việc mà còn mang lại cảm giác hài lòng và hạnh phúc hơn trong công việc.

Và còn một ưu điểm nữa mà mình rất thích, đó là không phải lo lắng về thời tiết xấu. Mưa bão, nắng nóng, tắc đường hay bất cứ điều gì bên ngoài cũng không ảnh hưởng đến công việc của bạn. Bạn chỉ cần ngồi yên tại nhà và làm việc thôi.

Những thách thức khi làm việc tại nhà

Nghe thì có vẻ hoa mỹ quá heng, nhưng cũng đừng vội nghĩ là work from home là thiên đường làm việc nhé các bạn.

Thực tế, làm việc tại nhà cực kỳ khó, và mình nói thật lòng với các bạn điều này. Những ai đã từng thử làm việc ở nhà chắc cũng đều hiểu cảm giác đó.

Khi không có môi trường làm việc khẩn trương như ở văn phòng, không có sếp đứng bên cạnh nhìn ngó, không có đồng nghiệp ngồi xung quanh, việc giữ cho mình làm việc tập trung và nghiêm túc trở nên rất khó khăn. Mình đã từng trải qua những giai đoạn làm việc tại nhà vô cùng tệ hại.

Có những ngày mình nằm trên giường đến mười tám tiếng một ngày mà không thể làm nổi việc gì. Mình cứ nằm đó, lướt điện thoại, xem phim, lên mạng xã hội, rồi lại tiếp tục nằm. Cảm giác tội lỗi thì có, nhưng không thể buộc bản thân ngồi dậy làm việc được.

Làm việc tại nhà không cẩn thận thì rất dễ sa đà vào những thói quen xấu. Ngủ ngày thức đêm là chuyện bình thường. Cày phim, cày series, lướt Internet vô thời hạn cũng là điều thường xảy ra. Ăn uống không đúng giờ, bỏ bữa hoặc ăn quá nhiều đồ ăn vặt. Lười vận động, lười ra ngoài tiếp xúc với ánh nắng mặt trời.

=> Và điều tệ hại nhất là trì hoãn công việc mãi mãi, cứ nghĩ rằng mình sẽ làm sau, rồi lại nghĩ là mình sẽ làm vào ngày mai, và cứ thế công việc cứ để đó cho đến phút chót.

Nhiều người làm việc tại nhà toàn thời gian còn cảm thấy mất thăng bằng trong cuộc sống. Họ không còn nhận ra rõ ranh giới giữa đời sống công việc và đời sống cá nhân. Nhà vừa là nơi làm việc, vừa là nơi nghỉ ngơi, khiến họ cảm thấy mình như không bao giờ được nghỉ thực sự. Họ dễ cảm thấy mình “thụt lùi” hơn so với bạn bè đồng nghiệp, bị bỏ ra ngoài những cuộc vui, những buổi gặp gỡ, những chuyện tám gosip nơi công sở.

Yếu tố tâm lý chính là điểm khó nhất, là rào cản lớn nhất cần vượt qua để có thể làm việc tại nhà hiệu quả. Và mình nghĩ rằng đây cũng là lý do tại sao nhiều người dù rất muốn work from home nhưng cuối cùng vẫn phải quay lại văn phòng, vì họ chưa tìm được cách để vượt qua những thách thức về mặt tâm lý này.

Cách để làm việc tại nhà hiệu quả: 6 phương pháp mình đã thử nghiệm

• Vậy làm sao để làm việc tại nhà hiệu quả?
• Làm sao để tận dụng tối đa những ưu điểm của work from home mà vẫn vượt qua được những khó khăn về tâm lý và thói quen?

Đến nay, mình đã làm việc tại nhà được khoảng vài năm rồi. Một năm là khoảng thời gian mình nghỉ việc để ở nhà để viết blog, và 2,3 năm sau đó là thời gian mình tập trung làm các dịch vụ chăm sóc website và làm affiliate marketing để có nguồn thu nhập ra vào.

Trong suốt thời gian này, mình đã trải qua đủ các giai đoạn từ vô cùng tệ hại như mình kể ở trên và cuối cùng là ổn định như hiện tại. Ngày nay mình có thể làm việc tám đến mười tiếng mỗi ngày tại nhà, năm buổi mỗi tuần, một cách khá hiệu quả và vẫn cảm thấy thư giãn, không bị kiệt sức.

Dưới đây là 6 phương pháp làm việc tại nhà mà mình đã nghiệm ra được. Đây không phải là những quy tắc cứng nhắc mà mọi người phải tuân theo, mà chỉ là những kinh nghiệm cá nhân mà mình muốn chia sẻ.

Mỗi người sẽ có hoàn cảnh, tính cách, và phong cách làm việc khác nhau. Vì vậy bạn hãy chọn lọc và điều chỉnh sao cho phù hợp với mình nhé.

1. Thiết lập một routine nhất định khi Work from home

Routine là gì? Routine là một chu trình quen thuộc bao gồm các bước lặp đi lặp lại hàng ngày, giống như việc sáng ngủ dậy, rửa mặt, ăn sáng, đánh răng và những việc khác mà bạn làm tự động mà không cần suy nghĩ nhiều.

Đối với làm việc tại nhà, routine đóng vai trò vô cùng quan trọng vì nó mang tính ổn định cao, giúp chúng ta làm được đầy đủ các đầu việc cá nhân cần thiết trước khi bắt tay vào công việc chính.

Khi work from home, không có ai nhắc nhở bạn về giờ giấc, không có ai kiểm tra xem bạn có đến “văn phòng” đúng giờ hay không. Vì vậy, việc tự tạo cho mình một routine chính là cách để bạn tự kỷ luật bản thân một cách nhẹ nhàng và tự nhiên nhất.

Routine mô phỏng quy trình làm việc và nghỉ ngơi thường có ở văn phòng, nhưng vẫn đảm bảo được tính tự do, thoải mái, và độc lập vốn có của làm việc ở nhà.

Tuỳ theo thời gian và thói quen làm việc, mỗi người sẽ có một routine riêng. Đối với mình, routine buổi sáng thường bắt đầu bằng việc thức dậy vào khoảng bảy giờ ba mươi phút.

Sau khi thức dậy, mình thường viết nhanh một trang Gratitude Journal để ghi lại những điều mình biết ơn trong ngày hôm qua. Sau đó mình rửa mặt, đánh răng, dưỡng da, rồi ngồi thiền khoảng mười lăm phút. Nếu thời tiết đẹp, mình sẽ tưới cây trong vườn nhỏ của mình, rồi mới vào bếp chuẩn bị ăn sáng.

Thông thường đến khoảng 8h30 – 10h sáng, mình bắt đầu ngày làm việc của mình trên blog cá nhân. Vào khoảng giờ này, mình sẽ làm cho mình một ly cà phê nóng để tỉnh tảo nhất. Vì thời gian buổi sáng là khoảng thời gian mình có nhiều ý tưởng để viết lách nhất.

Routine cuối ngày của mình cũng quan trọng không kém. Thường thì khoảng bốn giờ ba mươi chiều hoặc tám giờ ba mươi tối, tuỳ vào khối lượng công việc mỗi ngày, đây là thời điểm mình quyết định mình phải ngừng làm việc và bắt đầu chuẩn bị nghỉ ngơi.

Routine này thông thường bắt đầu bằng hành động tắt máy tính. Đây là một hành động rất quan trọng vì nó báo hiệu cho não bộ biết rằng đã hết giờ làm việc rồi. Sau khi tắt máy, mình sẽ rửa mặt hoặc tắm nước ấm, hoặc nếu chưa nấu ăn thì mình sẽ vào bếp nấu bữa tối.

Mình thích kết thúc ngày bằng một tách trà nóng, một cái bánh bích-quy, và một vài chương sách nhẹ nhàng trước khi đi ngủ.

Như mình đã viết, routine của bạn có thể sẽ hoàn toàn khác với mình. Bạn có thể phải lo cho con nhỏ, có thể phải tập thể dục buổi sáng, hoặc phải nấu ăn cho cả gia đình trước khi bắt đầu làm việc. Điều quan trọng không phải là routine của bạn bao gồm những gì, mà là bạn chuẩn bị cho bản thân như thế nào để tách rời đời sống cá nhân ra khỏi đời sống công việc một cách tự nhiên nhất.

Khi có routine rõ ràng, bạn sẽ biết được khi nào mình đang ở trong thời gian làm việc và khi nào mình được phép nghỉ ngơi, thư giãn. Ranh giới này rất quan trọng khi làm việc tại nhà để tránh tình trạng làm việc liên tục không ngừng nghỉ hoặc ngược lại là không làm gì cả.

2. Tạo không gian làm việc tách biệt khi work from home

Một trong những điểm khó nhất đối với làm việc ở nhà chính là vấn đề môi trường. Mình tin rằng đa phần mọi người phải cất công đến công sở vào cuối tuần, phải ra quán cà-phê, hay phải đến thư viện để làm việc là vì họ cảm thấy không có môi trường phù hợp tại nhà.

Có nhiều người cứ về nhà là cảm thấy mệt rũ, chỉ muốn nằm xem tivi rồi đi ngủ. Lại có nhiều người khác vì nhà cửa quá bừa bộn, đồ đạc chất đống lung tung, không có một chỗ ngồi làm việc tử tế. Cũng có những người phải chung phòng với người khác, có thể là bạn cùng phòng, anh chị em trong gia đình, nên rất khó để tập trung vào việc của mình.

Để vượt qua những vấn đề về môi trường khi làm việc tại nhà, theo kinh nghiệm của mình, bạn cần phải tạo ra một không gian làm việc tách biệt. Đây không nhất thiết phải là một phòng riêng biệt, nhưng ít nhất cũng phải là một góc riêng, một khu vực được xác định rõ ràng là dành cho công việc.

Nếu bạn có điều kiện về không gian, mình nghĩ bạn nên tách phòng ngủ và phòng làm việc ra riêng. Hãy chỉ để phòng ngủ là nơi để nghỉ ngơi trước và sau giờ làm, còn trong giờ làm việc, phòng ngủ nên đóng cửa lại. Khi não bộ của bạn liên kết phòng ngủ với sự nghỉ ngơi và giấc ngủ, còn phòng làm việc với sự tập trung và năng suất, việc chuyển đổi giữa hai trạng thái này sẽ trở nên dễ dàng hơn rất nhiều.

Tuy nhiên, mình cũng hiểu rằng không phải ai cũng có điều kiện để tách biệt hai phòng riêng như vậy. Nếu bạn không có điều kiện, hãy cố gắng để giường ngủ và bàn làm việc ở hai không gian khác nhau trong cùng một phòng.

Bạn có thể đặt giường ở một góc phòng và bàn làm việc ở một góc khác, quay lưng lại với nhau. Điều quan trọng là tuyệt đối không nên làm việc trên giường kiểu nửa nằm nửa ngồi. Tư thế này rất dễ khiến bạn mất tập trung, buồn ngủ, và làm giảm năng suất làm việc một cách đáng kể.

Không gian làm việc khi work from home nên được giữ sạch sẽ, đơn giản, tối giản. Bạn nên sắp xếp để dễ tìm tài liệu khi cần và dễ dọn dẹp sau khi làm xong. Mình biết có nhiều người thích làm việc trong môi trường có nhiều đồ đạc, nhiều vật dụng trang trí, nhưng riêng với làm việc ở nhà, mình tin rằng tối giản và gọn nhẹ là điều kiện tiên quyết để có thể làm việc được lâu dài.

Một bàn làm việc bừa bộn, đầy rẫy giấy tờ và đồ đạc không chỉ khiến bạn khó tìm kiếm thứ mình cần mà còn tạo ra cảm giác hỗn loạn, căng thẳng trong tâm trí.

Nếu bạn phải chung phòng với người khác, mình nghĩ bạn nên thẳng thắn nói cho người đó biết về lịch làm việc của mình. Hãy yêu cầu họ giữ yên tĩnh, không vi phạm vào không gian riêng của bạn trong giờ làm việc. Bạn cũng có thể cắm tai nghe để nghe nhạc, có một số dòng nhạc rất tốt cho việc tập trung làm việc như nhạc không lời, nhạc cổ điển, hoặc white noise.

Hoặc bạn có thể dùng nút bịt lỗ tai, loại thường được phát trên máy bay ấy, để tránh tiếng ồn và tăng độ tập trung của mình.

Theo kinh nghiệm của mình, có được một không gian làm việc tách biệt đã là đảm bảo đến năm mươi phần trăm thành công cho làm việc tại nhà rồi. Đây thực sự là một yếu tố vô cùng quan trọng mà nhiều người thường bỏ qua hoặc không chú ý đến.

3. Sửa soạn để “đi làm” ngay cả khi làm việc tại nhà

Điều này nghe có vẻ hơi buồn cười, nhưng theo kinh nghiệm của mình, người làm việc ở nhà cũng nên sửa soạn chỉn chu gần như khi đi làm công sở bình thường.

Nhìn từ góc độ khoa học, hình thức có ảnh hưởng rất lớn đến tâm lý của con người. Ăn mặc chỉn chu, đầu tóc gọn gàng thường khiến con người cảm thấy tự tin hơn, suy nghĩ tập trung hơn, và có những quyết định sáng suốt hơn. Ngược lại, khi ăn mặc lôi thôi, đầu tóc bù xù, bạn sẽ dễ rơi vào trạng thái lười biếng, mất tập trung.

Vì vậy, nếu bạn muốn làm việc ở nhà hiệu quả và lâu dài, mình khuyên bạn không nên đầu bù tóc rối, mặc đồ ngủ nguyên từ trên giường xuống bàn làm việc. Mình không có ý nói bạn phải ăn mặc là lượt, trang điểm kỹ càng như khi đi làm công sở đâu nhé. Bạn hoàn toàn có thể làm vậy nếu thích, nhưng nếu không, ít nhất bạn cũng nên để đầu tóc gọn gàng, sạch sẽ, ăn mặc thoải mái nhưng vẫn chỉn chu, tươm tất.

Bộ quần áo làm việc ở nhà mà mình yêu thích là quần short ngắn, kèm với áo phông hoặc áo nỉ dáng rộng thoải mái. Những bộ quần áo này vừa đủ chỉn chu để mình cảm thấy sẵn sàng làm việc, nhưng cũng vừa đủ thoải mái để mình không cảm thấy bị gò bó.

Thông thường, để đưa ra quyết định về quần áo mặc cho làm việc ở nhà, mình thường tự hỏi bản thân: “Liệu mình có thể mặc bộ này ra ngoài đường được không?”

Nếu câu trả lời là có, mình sẽ mặc, còn nếu câu trả lời là không, mình sẽ thay ra bộ khác.

Quá trình sửa soạn này cũng chính là một cách để tách biệt đời sống công việc và đời sống cá nhân khi work from home. Khi mặc vào quần áo chỉn chu, bạn biết rằng mình sẽ phải bắt tay vào làm việc. Còn khi thay ra khỏi bộ quần áo “đi làm”, bạn biết đã đến lúc mình nên nghỉ ngơi, thư giãn, và làm những việc khác không liên quan đến công việc.

Ngoài ra, việc ăn mặc chỉn chu, mặc dù chỉ ở mức casual, còn khuyến khích bạn vận động, ra ngoài hít thở không khí bên ngoài nhiều hơn trong giờ nghỉ. Nếu có việc gấp cần ra ngoài, bạn cũng đã hoàn toàn sẵn sàng, chủ động, không phải mất thời gian sửa soạn thêm.

4. Work from home theo phương pháp có hệ thống

Dù có chuẩn bị tốt đến đâu cả về hình thức lẫn tâm thế, bắt tay vào làm việc, hành động thực sự, vẫn là yếu tố quan trọng nhất để đảm bảo làm việc tại nhà hiệu quả. Vì vậy, bạn cần có một phương pháp làm việc rõ ràng, có hệ thống.

Mình đã tổng hợp tất cả các kinh nghiệm làm việc của mình thành một phương pháp tên là P2JR2, viết tắt cho Plan, Prioritize, Just do it, Review, và Rest. Đây là năm bước cơ bản mà mình áp dụng mỗi ngày khi làm việc tại nhà.

Plan nghĩa là lên kế hoạch, là bước đầu tiên và cũng rất quan trọng. Mỗi sáng hoặc mỗi tối trước khi đi ngủ, mình sẽ dành ra khoảng năm đến mười phút để lên kế hoạch cho ngày hôm sau. Mình sẽ liệt kê tất cả những việc cần làm, từ những việc lớn đến những việc nhỏ. Việc có một danh sách công việc rõ ràng giúp mình không bị rơi vào trạng thái không biết phải làm gì, một trong những nguyên nhân chính dẫn đến trì hoãn công việc.

Prioritize, hay ưu tiên công việc, là bước tiếp theo. Không phải tất cả công việc đều quan trọng như nhau, và không phải tất cả đều cần phải hoàn thành ngay hôm nay. Mình thường sử dụng ma trận Eisenhower để phân loại công việc theo hai tiêu chí là quan trọng và khẩn cấp. Những việc vừa quan trọng vừa khẩn cấp sẽ được làm trước, những việc quan trọng nhưng không khẩn cấp sẽ được lên lịch cụ thể, còn những việc không quan trọng thì có thể hoãn lại hoặc không làm.

Just do it hay hành động ngay, là bước thứ ba và có lẽ là bước khó nhất. Đây là lúc bạn thực sự ngồi xuống và bắt đầu làm việc. Không suy nghĩ quá nhiều, không trì hoãn thêm nữa, chỉ cần bắt đầu. Mình thường áp dụng kỹ thuật Pomodoro, làm việc tập trung trong hai mươi lăm phút rồi nghỉ năm phút, để duy trì năng suất làm việc cao trong suốt cả ngày.

Review là bước thứ tư. Vào cuối mỗi ngày hoặc cuối mỗi tuần, mình sẽ dành thời gian để nhìn lại những gì mình đã làm được, những gì chưa hoàn thành, và lý do tại sao. Việc này giúp mình học hỏi từ kinh nghiệm của chính mình, điều chỉnh phương pháp làm việc cho phù hợp hơn.

Và cuối cùng là Rest hay nghỉ ngơi. Đây là một phần không thể thiếu trong quy trình làm việc tại nhà hiệu quả. Nghỉ ngơi không phải là lãng phí thời gian mà là đầu tư cho năng suất làm việc của những ngày tiếp theo.

Tuy nhiên, có một lưu ý nhỏ dành riêng cho làm việc tại nhà mà mình muốn nhấn mạnh. Đó là vì làm việc ở nhà rất dễ bị mất tập trung, bạn sẽ cần phải kỷ luật hơn với bản thân mình so với khi làm ở văn phòng. Bước đầu, mình nghĩ bạn nên ngắt hẳn các yếu tố dễ gây xao nhãng như tin nhắn điện thoại, mạng xã hội, YouTube, TikTok, Facebook trong khung giờ làm việc, nếu công việc chính của bạn không gắn liền với các công cụ này.

Khi cần tập trung cao độ để hoàn thành một công việc quan trọng, mình thường thoát ra khỏi tất cả các mạng xã hội, để điện thoại ở chế độ im lặng hoàn toàn, không có cả rung. Nếu cần thiết, mình thậm chí còn ngắt luôn cả wifi để đảm bảo không bị phân tâm. Nghe có vẻ cực đoan, nhưng đây thực sự là cách duy nhất để mình có thể làm việc tập trung khi work from home. Nếu bạn biết được những yếu tố nào dễ gây xao nhãng cho bản thân mình nhất, bạn sẽ sớm tìm ra giải pháp để hạn chế ảnh hưởng của chúng đến chất lượng công việc của mình.

5. Sắp xếp thời gian ngủ, nghỉ, ăn uống tốt khi làm việc tại nhà

Trái với suy nghĩ của nhiều người rằng làm việc ở nhà là cơ hội để ngủ nhiều, nghĩ nhiều, ăn chơi nhàn hạ, thực tế là làm việc tại nhà, nếu làm một cách tích cực và hiệu quả, sẽ tốn rất nhiều năng lượng.

Thậm chí đôi khi còn tốn nhiều năng lượng hơn so với khi làm văn phòng vì không gian làm việc thu hẹp lại trong khi thời gian làm việc thường dài hơn. Bạn không có những khoảng thời gian đi lại giữa nhà và công ty để đầu óc được nghỉ ngơi, không có những cuộc trò chuyện ngắn với đồng nghiệp để giải tỏa căng thẳng. Vì vậy, sắp xếp thời gian nghỉ ngơi tốt là vô cùng quan trọng đối với work from home.

Mỗi người sẽ có những cách ngủ, nghỉ, ăn uống khác nhau phù hợp với cơ địa và thói quen riêng. Rất nhiều người thích hoặc nhất thiết cần một giấc ngủ trưa giữa ngày để có thể tỉnh táo và làm việc hiệu quả vào buổi chiều. Nếu bạn thuộc nhóm này, bạn hãy cứ ngủ trưa, đây là quyền lợi của việc làm việc tại nhà mà. Tuy nhiên, bạn nên đặt đồng hồ báo thức để chỉ chợp mắt khoảng ba mươi đến bốn mươi lăm phút thôi. Nếu ngủ quá thời gian này, cơ thể thường sẽ rơi vào giấc ngủ sâu, và khi thức dậy bạn sẽ cảm thấy mệt mỏi hơn, nặng nề hơn. Giấc ngủ trưa quá dài cũng sẽ ảnh hưởng đến giấc ngủ buổi tối, khiến bạn khó ngủ hoặc ngủ không sâu giấc.

Cá nhân mình từ nhỏ đã không thích ngủ trưa lắm. Mình rất khó ngủ trưa, mà nếu có ngủ được thì khi tỉnh dậy mình cũng rất hay bị đau đầu, choáng váng. Vì vậy, thay vì ngủ trưa, mình thường làm các việc khác như đi đọc sách hoặc nghe nhạc thư giãn để đầu óc được nghỉ ngơi giữa ngày. Đây cũng là cách để mình nạp lại năng lượng mà không cần phải ngủ. À, mình có phương pháp đọc nhanh để đọc sách hiệu quả và nhớ lâu, bạn tham khảo thêm nha.

Về vấn đề ăn uống khi làm việc tại nhà, đây là một điểm mà nhiều người gặp khó khăn. Làm việc ở nhà lâu dễ dẫn đến hai vấn đề cực đoan trong ăn uống.

Một là thường xuyên bỏ bữa, làm hăng say quên mất ăn uống, dẫn đến suy kiệt sức lực, thiếu dinh dưỡng. Mình đã từng có những ngày làm việc tại nhà mà quên ăn trưa, đến chiều muộn mới chợt nhận ra là mình đói.

Hai là ăn quá nhiều, ăn vặt linh tinh trong nhà, cứ làm việc một chút lại lên bếp kiếm đồ ăn, dẫn đến tăng cân không kiểm soát được.

Để hạn chế hai vấn đề này, bạn nên có kế hoạch ăn uống hợp lý. Tốt nhất là nên đưa ba bữa ăn chính vào trong routine hàng ngày của mình như mình đã nói ở phần đầu. Đặt báo thức cho bữa trưa nếu cần thiết để nhắc nhở bản thân ăn uống đúng giờ. Ngoài ra, nếu bạn thích ăn vặt trong giờ làm việc mà không muốn tăng cân, bạn chỉ nên để trong nhà những món ăn có lợi cho sức khỏe. Hạn chế tích trữ những món nhiều đường, nhiều dầu mỡ như bánh kẹo, snack. Thay vào đó, hãy tăng cường hoa quả, rau củ, các loại hạt dinh dưỡng. Bạn cũng nên chia nhỏ khẩu phần để biết nên ăn đến đâu là đủ, tránh ăn vô tội vạ.

Một điều nữa mà mình muốn chia sẻ là không nên ăn bữa trưa quá no khi làm việc tại nhà. Khi bụng quá no, cơ thể sẽ tốn rất nhiều năng lượng để tiêu hoá thức ăn, máu đổ về dạ dày nhiều hơn, não bộ ít oxy hơn, khiến bạn khó có thể tập trung một trăm phần trăm vào công việc buổi chiều.

Bạn sẽ cảm thấy buồn ngủ, mệt mỏi, và năng suất làm việc giảm sút đáng kể. Vì vậy, hãy ăn vừa đủ no, khoảng bảy tám phần mười, để vừa đủ năng lượng mà vẫn giữ được sự tỉnh táo.

Thỉnh thoảng trong ngày, sau khoảng hai mươi lăm phút đến một tiếng làm việc liên tục, bạn nên đứng dậy đi lại trong nhà, làm một số động tác thể dục nhỏ như vươn vai, xoay cổ, duỗi chân tay, hoặc làm vài động tác yoga đơn giản.

Bạn cũng nên uống thêm nước thường xuyên để cơ thể không bị mất nước. Nếu nhà bạn có cửa sổ, có vườn, hoặc có ban công, bạn nên thỉnh thoảng ghé ra ngoài để hít thở không khí trong lành, nhìn cây cối, nhìn bầu trời giữa giờ làm việc. Những khoảnh khắc ngắn ngủi này rất quan trọng để giúp mắt được nghỉ ngơi, tránh mỏi mắt do nhìn màn hình máy tính quá lâu, đồng thời cũng giúp tinh thần được thư giãn.

6. Luôn linh hoạt khi work from home

Lời khuyên cuối cùng mà mình muốn chia sẻ về làm việc tại nhà là luôn luôn linh hoạt và không ngại thử nghiệm những điều mới mẻ. Điểm mạnh nhất của làm việc ở nhà, theo mình, chính là ta có thể thay đổi thời gian làm việc, cách làm việc, trình tự công việc, và nhiều thứ khác theo phong cách riêng của mình.

Không có một công thức cố định nào cho tất cả mọi người. Vì vậy, đừng ngại thử nghiệm các phương pháp khác nhau cho đến khi tìm ra cái phù hợp nhất với bản thân.

Nếu có một ngày nào đó, bạn đã cố gắng thử hết các cách mà vẫn không thể làm việc tập trung và hiệu quả được ở nhà, tại sao không ra ngoài đổi gió? Mặc dù rất thích làm việc tại nhà, có những hôm mình vẫn quyết định ra quán cà phê để làm việc nhằm thay đổi không khí. Và mình nhận ra rằng vì đã quen với việc làm việc ở nhà, việc thỉnh thoảng ra ngoài làm như thế này lại có ý nghĩa hơn nhiều, mang lại cảm giác mới mẻ, hứng thú hơn.

Về yếu tố con người và mối quan hệ xã hội khi work from home, mỗi người cũng có nhu cầu khác nhau. Có những người có thể vui vẻ cả ngày mà không cần nói chuyện với ai, họ cảm thấy thoải mái với sự yên tĩnh và cô đơn. Nhưng cũng có những người phải tìm người để nói chuyện ít nhất vài lần trong ngày mới thấy ổn, họ cần sự tương tác với người khác để cảm thấy kết nối và có động lực.

Nếu bạn thuộc tuýp người hướng ngoại, bạn cần giao lưu và tiếp xúc với mọi người nhiều hơn, thì bạn có thể sắp xếp giờ nghỉ để ra ngoài gặp gỡ bạn bè. Bạn có thể thỉnh thoảng ăn trưa bên ngoài cùng bạn bè, hoặc mời họ đến nhà ăn cơm. Bạn cũng có thể đi bộ ra ngoài phố, ra chợ, ra công viên để chào hỏi, chuyện trò với mọi người một chút trước khi quay lại làm việc. Những tương tác nhỏ này sẽ giúp bạn cảm thấy vẫn kết nối với thế giới bên ngoài, không bị cô lập.

Nếu bạn thuộc tuýp người hướng nội, thích yên tĩnh và không cần giao lưu nhiều, mình nghĩ việc nuôi động vật cũng là một cách tốt để có bạn đồng hành trong quãng thời gian dài làm việc ở nhà. Một chú chó, một con mèo, thậm chí là một chú cá trong bể cũng có thể mang lại cảm giác bầu bạn, giúp bạn không cảm thấy quá cô đơn khi làm việc tại nhà cả ngày.

Tổng kết về làm việc tại nhà

Như mình đã viết ở trên, mỗi người, tuỳ theo điều kiện sống, tính cách cá nhân, và hoàn cảnh riêng, sẽ có những phương pháp làm việc tại nhà khác nhau phù hợp với mình. Những gì mình chia sẻ chỉ là kinh nghiệm cá nhân, không phải là quy tắc bắt buộc mà ai cũng phải tuân theo. Bạn hãy lựa chọn những điều phù hợp, thử nghiệm, điều chỉnh, và dần dần tìm ra công thức work from home của riêng mình.

Nhưng theo mình, mỗi người nên thử làm việc tại nhà ít nhất một quãng thời gian ngắn trong đời. Tại sao ư? Vì đây thực sự là một cách hữu hiệu để luyện tập tính độc lập, rèn luyện kỷ luật bản thân, phát triển khả năng tự thôi thúc bản thân hành động hướng tới những mục tiêu lớn. Khi làm việc tại nhà, không ai đứng bên cạnh nhắc nhở bạn, không ai giám sát bạn, bạn phải tự mình quản lý bản thân, tự mình động viên bản thân, tự mình vượt qua những khó khăn. Đây là những kỹ năng vô cùng quý giá không chỉ trong công việc mà còn trong cuộc sống.

Làm việc ở nhà cũng sẽ cho bạn có cái nhìn khác về bản thân và không gian sống của mình. Bạn sẽ nhận ra mình là người như thế nào, bạn thích gì, bạn không thích gì, bạn cần gì để cảm thấy thoải mái và hiệu quả. Bạn cũng sẽ chú ý hơn đến không gian sống của mình, sắp xếp lại, tối giản hóa, và tạo ra một môi trường sống tích cực hơn.

Nghĩ lại quá trình làm việc tại nhà, mình nghĩ nếu không có trải nghiệm này, có lẽ mình sẽ không bao giờ tìm đến được với chủ nghĩa tối giản và tư duy tích cực. Hai điều này giờ đây đã trở thành thiết yếu trong cuộc sống của mình, giúp mình sống một cách có ý thức hơn, hạnh phúc hơn, và cân bằng hơn.

Còn bạn thì sao? Bạn đang làm việc tại văn phòng hay đang làm việc tại nhà? Bạn đã bao giờ thử work from home chưa? Bạn gặp những khó khăn gì khi làm việc ở nhà? Nếu bạn có thêm bất kỳ gợi ý, kinh nghiệm, hay câu chuyện nào về làm việc tại nhà, hãy bình luận phía dưới cho mình biết nhé. Mình rất mong được nghe từ các bạn.